Teqball, chiếc HCĐ đầu tiên và nhịp đập mới của thể thao Việt Nam ở Asiad 20

Có những tấm huy chương không nằm ở vị trí cao nhất trên bảng tổng sắp, nhưng lại đánh dấu một khởi đầu mà cả một nền thể thao phải mất nhiều năm mới dám nghĩ tới. Sáng 20/9, trên sân đấu của kỳ Asiad 20, cặp đôi Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi bước vào trận tranh HCĐ nội dung đôi nam nữ môn Teqball với tư thế của những người không có gì để mất. Đối thủ của họ là cặp Dsouza Quimcy Joaquim và Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ. Hai ván, tỷ số 2-0. Một tấm HCĐ. Và phía sau con số ấy là cả một câu chuyện về việc thể thao Việt Nam học cách yêu một môn chơi mà cách đây vài năm, gần như chẳng ai ở đất nước này gọi đúng tên.

Tôi ngồi ghi lại từng pha bóng ấy với một cảm giác lạ. Bốn mươi năm cầm bút, tôi đã chứng kiến quá nhiều lần thể thao Việt Nam đứng trước những cột mốc được định nghĩa bằng vàng, bằng bạc. Nhưng Teqball thì khác. Nó không có truyền thống để dựa vào, không có thế hệ tiền bối để soi chiếu, không có một biểu tượng nào trong ký ức người hâm mộ. Nó chỉ có hiện tại. Và ở cái hiện tại ấy, hai vận động viên trẻ đã đứng vững.

Có một câu tôi vẫn giữ trong sổ tay nghề nghiệp suốt nhiều năm: Người ta quên bàn thắng, nhưng không quên được tiếng thở dài của cả sân đêm ấy. Hôm nay, trên sân Teqball, không có tiếng thở dài. Chỉ có tiếng bóng nảy trên mặt bàn cong và tiếng của những người Việt Nam gọi nhau bằng tên, rất to, rất rõ, để không ai trong khán đài quên rằng mình đang chứng kiến điều gì. Chiếc HCĐ đầu tiên của một môn thể thao mới ở Asiad 20, và nó lại mang tên Việt Nam.

Để hiểu vì sao tấm HCĐ này không chỉ là một tấm huy chương, cần phải nói về Teqball từ chính cái cách nó ra đời. Teqball là môn thể thao kết hợp những yếu tố của bóng đá và bóng bàn. Trên một chiếc bàn cong đặc biệt, các vận động viên dùng chân, đầu, ngực để đưa bóng qua lưới, gần như không được chạm tay. Môn chơi này đòi hỏi khả năng kiểm soát bóng, phản xạ, kỹ thuật cá nhân và sự phối hợp cực kỳ ăn ý, đặc biệt ở các nội dung đôi. Một cầu thủ bóng đá giỏi có thể tạo ra một pha xử lý đẹp mắt, nhưng để thắng một trận Teqball, người ta cần cả hai người cùng chạm bóng, cùng di chuyển, cùng đoán ý nhau trong tích tắc.

Điều đáng nói là môn thể thao này lần đầu tiên được đưa vào nội dung thi đấu ở Asiad 20. Nó chưa có bề dày, chưa có hệ thống giải quốc gia phủ khắp, chưa có một thế hệ vận động viên chuyên nghiệp được đào tạo bài bản như bóng đá hay bóng bàn. Ở Việt Nam, Teqball còn khá mới lạ. Nhiều người lần đầu nghe tên môn này đã hỏi tôi rằng nó khác gì bóng đá, khác gì bóng bàn, và vì sao lại có một cái bàn cong đến vậy. Tôi không trả lời bằng định nghĩa. Tôi bảo họ cứ xem Minh Tân và Gia Nghi đá. Xem xong, họ sẽ hiểu vì sao môn này cần một sự tập trung gần như thiền định.

Minh Tân và Gia Nghi đã ngay lập tức ghi dấu ấn tại đấu trường châu lục. Họ không phải những người được truyền thông tung hô trước giải. Họ đến Asiad 20 với tư cách của những người phải tự chứng minh. Nhưng trong trận tranh HCĐ, họ đánh bại cặp Ấn Độ với tỷ số 2-0, một kết quả không hề dễ dàng nếu nhìn vào cách họ kiểm soát từng ván. Cặp Dsouza Quimcy Joaquim và Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ là những đối thủ nặng ký, có kinh nghiệm thi đấu quốc tế và hiểu rõ nhịp độ của môn chơi này. Nhưng hôm ấy, hai vận động viên Việt Nam chơi như thể họ đã quen với áp lực huy chương từ lâu.

Tôi nhớ một chi tiết nhỏ. Trong một pha bóng ở ván thứ hai, bóng nảy sát mép bàn và Gia Nghi chỉ có chưa đầy một giây để quyết định. Cô chọn đỡ bằng ngực, đẩy bóng sang góc trái, buộc đối phương phải nhảy sang phía đối diện. Cú chạm ấy không đẹp mắt. Nó không giống những pha bóng được đưa lên mạng xã hội để lấy lượt xem. Nhưng nó hiệu quả. Và trong Teqball, hiệu quả là tất cả.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là ở đây: chiếc HCĐ Teqball đầu tiên của Việt Nam không phải là kết quả của may mắn, mà là kết quả của việc một nền thể thao dám bước vào sân chơi hoàn toàn mới trước khi có ai chỉ đường. Trong bối cảnh thể thao châu lục đang thay đổi nhanh chóng, khi các bộ môn mới liên tục được bổ sung để đáp ứng thị hiếu khán giả trẻ, việc Việt Nam có mặt ngay ở kỳ Asiad đầu tiên mà Teqball xuất hiện, và ngay lập tức giành huy chương, là một tín hiệu chiến lược chứ không đơn thuần là một thành tích cá nhân.

Nhưng Asiad 20 không chỉ có niềm vui. Chỉ ít giờ sau khoảnh khắc của Minh Tân và Gia Nghi, đội tuyển Teqball Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội giành thêm huy chương khi Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa để thua cặp đôi Iraq ở trận tranh HCĐ nội dung đôi nam vào sáng 20/9. Đó là một thất bại đau, nhưng không phải là một thất bại đáng để bi kịch hóa. Đội Iraq đến từ một nền Teqball có bề dày hơn, và họ thắng bằng những pha bóng mà nếu xem kỹ băng ghi hình, ta sẽ thấy sự khác biệt nằm ở kinh nghiệm chứ không phải ở tài năng.

Ở đây, tôi muốn đặt ra một góc nhìn mà nhiều người có thể sẽ không muốn đối diện. Khi một môn thể thao mới được đưa vào một đấu trường lớn, chúng ta thường có xu hướng đo nó bằng số huy chương. Người ta nói: có HCĐ là thành công, không có là thất bại. Nhưng cách đo ấy phiến diện. Với Teqball, giá trị thực sự của Asiad 20 không nằm ở tấm HCĐ đầu tiên hay việc một đội khác thua trận. Giá trị nằm ở chỗ Việt Nam đã có hai đại diện bước vào vòng tranh huy chương, và điều đó có nghĩa là môn chơi này đã bắt đầu cắm rễ, dù rễ còn mảnh.

Có một sự thật mà tôi đã học được qua bốn mươi năm theo dõi thể thao: sân vận động câm lặng nhất không phải khi không ai đến. Mà khi mọi người đến mà không dám thở. Ở những bộ môn mới như Teqball, nỗi sợ lớn nhất không phải là thua, mà là bị bỏ quên. Việc Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa thua ở trận tranh HCĐ không khiến họ bị quên. Ngược lại, nó buộc chúng ta phải nhớ rằng phía sau mỗi tấm huy chương, luôn có những người gục ngã ở rất gần đích.

Và rồi, cũng trong buổi sáng cùng ngày, một tấm HCĐ khác đến từ môn Karate. Vận động viên Bùi Ngọc Nhi đã giúp đoàn thể thao Việt Nam giành thêm một tấm HCĐ ở nội dung Kata biểu diễn cá nhân nữ. Đây là câu chuyện hoàn toàn khác về chất liệu. Karate là môn thể thao có truyền thống lâu đời ở Việt Nam, và Ngọc Nhi là gương mặt đã khẳng định mình qua SEA Games 33 và các giải trẻ châu Á. Nhưng hành trình của cô tại Asiad 20 lại bắt đầu bằng một thất bại.

Ở trận mở màn, Ngọc Nhi để thua võ sĩ chủ nhà Nhật Bản Ono Maho với tỷ số 0-5. Một tỷ số không thể xem là nhẹ, đặc biệt khi đối phương thi đấu trên sân nhà với khán giả tràn đầy. Nhưng thay vì gục ngã, cô lần lượt đánh bại Choi Haeun của Hàn Quốc với tỷ số 5-0, rồi Leong Wai Yee Shannon của Singapore với tỷ số 4-1, để giành tấm HCĐ. Cách cô trở lại sau thất bại mở màn mới là điều đáng nói hơn cả tấm huy chương.

Tôi đã xem rất kỹ màn trình diễn của Ngọc Nhi trong trận gặp Hàn Quốc. Và điều tôi nhận thấy không phải là kỹ thuật, mà là nhịp điệu. Trong Kata, nhịp điệu là sinh mệnh. Một bài Kata bị mất nhịp sẽ bị đánh giá thấp, dù các động tác đúng. Sau trận thua trước Ono Maho, một võ sĩ non kinh nghiệm sẽ có xu hướng đánh nhanh hơn, mạnh hơn, để bù đắp. Ngọc Nhi không làm vậy. Cô chậm lại. Cô để cho từng động tác có thời gian thở. Và kết quả là 5-0.

Có một câu tôi thường nghĩ đến khi viết về những vận động viên như Ngọc Nhi: Cậu bé 19 tuổi ấy không đổi thời đại. Cậu ấy chỉ cho chúng ta thấy thời đại đã đổi. Ở đây, tôi không nói về tuổi tác. Ngọc Nhi không còn là một tài năng trẻ cần được phát hiện. Cô đã có SEA Games 33, đã có các giải trẻ châu Á. Điều cô cho chúng ta thấy ở Asiad 20 là một thế hệ võ sĩ Việt Nam đã đủ bản lĩnh để đứng sau một thất bại 0-5 mà vẫn giữ được cái đầu lạnh. Đó là sự dịch chuyển của cả một hệ thống đào tạo, không phải của một cá nhân.

Tại Asiad 20, Ngọc Nhi vẫn còn cơ hội tranh thêm huy chương khi cùng các đồng đội bước vào tứ kết Kata đồng đội nữ, gặp Nepal vào ngày 22/9. Đây là chi tiết tôi muốn khán giả ghi nhớ, bởi nó cho thấy cô không đến Asiad 20 để giành một tấm huy chương rồi về. Cô đến để thi đấu, để ở lại càng lâu càng tốt, để mỗi ngày trên sân đấu đều có ý nghĩa.

Chuyển sang bảng tổng sắp huy chương, bức tranh Asiad 20 sau gần nửa ngày thi đấu cho thấy sự phân hóa quen thuộc của thể thao châu lục. Đoàn thể thao Trung Quốc đã vươn lên đứng đầu khi giành 2 huy chương vàng, 4 huy chương bạc và 1 HCĐ. Vận động viên Lin Xinyu ở nội dung ba môn phối hợp nữ là người mang về tấm HCV đầu tiên cho Trung Quốc tại Asiad 20. Đoàn thể thao nước chủ nhà Nhật Bản xếp thứ hai với 2 HCV và 3 HCĐ. Macao, Hàn Quốc và Kazakhstan cũng đều đã giành được 1 tấm HCV, lần lượt xếp từ thứ ba đến thứ năm. Trong khi đó, đoàn thể thao Việt Nam tạm xếp thứ chín với 2 tấm HCĐ.

Con số ấy, nếu nhìn vội, có thể khiến người ta thất vọng. Xếp thứ chín, với hai HCĐ, trong khi các đoàn dẫn đầu đã có vàng. Nhưng nếu nhìn chậm lại, câu chuyện sẽ khác. Hai tấm HCĐ ấy đến từ hai bộ môn rất khác nhau: một môn mới toanh vừa được đưa vào Asiad lần đầu, và một môn truyền thống đã gắn bó với thể thao Việt Nam từ lâu. Điều đó nghĩa là gì? Nghĩa là chúng ta không chỉ đang giữ được cái cũ, mà còn đang chạm được vào cái mới. Đó là một dấu hiệu lành mạnh.

Tôi muốn dừng lại ở chi tiết mang tính hệ thống này một lát. Trong thể thao đỉnh cao, có hai kiểu phát triển. Kiểu thứ nhất là đào sâu một vài môn mũi nhọn và cố gắng tối đa hóa huy chương ở đó. Kiểu thứ hai là dàn trải trên nhiều môn, chấp nhận thất bại ở một số nội dung để có mặt ở những nội dung khác. Việt Nam trong nhiều năm qua có xu hướng nghiêng về kiểu thứ nhất, vì nguồn lực có hạn. Nhưng Teqball xuất hiện như một gợi ý rằng kiểu thứ hai cũng có chỗ đứng, đặc biệt ở những môn mới mà khoảng cách trình độ giữa các quốc gia chưa quá lớn.

Và đây là góc nhìn tôi cho là quan trọng nhất, dù nó có thể khiến nhiều người khó chịu. Việc một môn thể thao mới như Teqball mang về HCĐ ở kỳ Asiad đầu tiên nó xuất hiện cho thấy cơ hội của thể thao Việt Nam đôi khi nằm ở những sân chơi chưa được định hình, chứ không phải ở những sân chơi đã có quá nhiều ông lớn. Nói cách khác, chúng ta có thể không thắng ở những nơi mà lịch sử đã được viết sẵn, nhưng chúng ta có thể ghi tên mình ở những nơi mà lịch sử còn đang trống. Teqball, ở Asiad 20, chính là một khoảng trống như vậy. Và Minh Tân, Gia Nghi đã bước vào đó trước khi những đoàn khác kịp nhận ra.

Tất nhiên, tôi không muốn biến điều này thành một lời tán dương quá mức. Có một cám dỗ mà những người viết thể thao như tôi rất dễ mắc phải: khi thấy một tấm HCĐ hiếm hoi ở một môn mới, ta có xu hướng thổi nó lên thành biểu tượng, thành bước ngoặt, thành khởi đầu của một kỷ nguyên. Nhưng sự thật thì khiêm tốn hơn. Một tấm HCĐ không tạo ra một kỷ nguyên. Nó chỉ mở ra một cánh cửa. Cánh cửa ấy có được bước qua hay không, phụ thuộc vào những gì xảy ra sau Asiad 20: có đầu tư hay không, có giải quốc gia hay không, có thế hệ kế tiếp hay không.

Có một câu tôi giữ như một lời tự nhắc: Tôi giữ nhịp cho đội bóng này đã bốn thập kỷ. Nhịp ấy chưa bao giờ thuộc về tôi. Khi viết về Teqball hay về Ngọc Nhi, tôi cũng tự nhắc mình như vậy. Nhịp đập của thể thao Việt Nam không thuộc về người viết. Nó thuộc về những vận động viên đang đứng trên sân, đang chịu áp lực, đang quyết định trong từng tích tắc. Việc của tôi là ghi lại, cẩn thận, và không tô vẽ.

Vậy điều gì đáng để chúng ta chờ đợi ở những ngày tiếp theo của Asiad 20? Với Teqball, câu hỏi không chỉ là liệu có thêm huy chương hay không, mà là liệu môn chơi này có được duy trì ở các kỳ đại hội tiếp theo hay không, và liệu Việt Nam có xây dựng được một hệ thống đào tạo bài bản cho nó hay không. Với Karate, câu hỏi là liệu Ngọc Nhi và các đồng đội có vượt qua được Nepal ở tứ kết Kata đồng đội nữ vào ngày 22/9 hay không. Và ở tầm rộng hơn, câu hỏi là liệu hai tấm HCĐ này có phải là khởi đầu của một Asiad thành công, hay chỉ là hai điểm sáng đơn lẻ trong một bức tranh còn nhiều khoảng trống.

Tôi sẽ theo dõi. Bốn mươi năm qua, tôi chưa từng ngừng theo dõi. Nhưng lần này, tôi theo dõi với một cảm giác hơi khác. Tôi thấy mình đang chứng kiến một thứ gì đó chưa có tên trong ký ức của người hâm mộ nước nhà. Và có lẽ, chính cái cảm giác ấy mới là điều đáng để ghi lại trong sổ tay.

Cách mạng truyền thông có thể đổi cách ta xem bóng. Nhưng không đổi được cách ta yêu bóng. Teqball có thể không phải là bóng đá, có thể không phải là bóng bàn, nhưng tình yêu mà hai vận động viên trẻ dành cho nó trong trận tranh HCĐ sáng 20/9 là thứ tình yêu của người tập luyện mỗi ngày mà không chắc có ai xem. Đó là thứ tình yêu tôi muốn gọi tên trong bài viết này. Không phải tình yêu của khán đài, mà là tình yêu của sân tập.

Về phần Ngọc Nhi, câu chuyện của cô còn dang dở. Cô đã thua 0-5 trước Ono Maho, rồi thắng 5-0 trước Choi Haeun, rồi thắng 4-1 trước Leong Wai Yee Shannon. Ba trận, ba tỷ số, ba trạng thái tinh thần khác nhau. Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa các trận ấy rất ngắn. Cô không có thời gian để nghỉ ngơi hay suy nghĩ quá nhiều. Cô phải chuyển từ thất bại sang chiến thắng, rồi từ chiến thắng sang chiến thắng khác, trong cùng một buổi sáng. Đó là áp lực mà người ngoài cuộc khó hình dung, và cũng là phẩm chất mà chỉ những võ sĩ được rèn luyện đúng cách mới có.

Trong Karate, trạng thái tinh thần quan trọng không kém gì kỹ thuật. Một bài Kata được đánh trong lúc đầu óc hỗn loạn sẽ lộ ra ngay. Ngọc Nhi đã không để điều đó xảy ra. Cô bước vào trận gặp Hàn Quốc với một sự tập trung gần như tuyệt đối, và tỷ số 5-0 là phần thưởng cho sự tập trung ấy. Rồi ở trận gặp Singapore, cô vẫn giữ được sự ổn định, thắng 4-1. Đây là biểu hiện của một võ sĩ đã học được cách quản lý cảm xúc, chứ không chỉ là người có kỹ thuật tốt.

Đối với tôi, chi tiết đáng nhớ nhất của buổi sáng 20/9 không phải là tỷ số của bất cứ trận nào. Đó là khoảnh khắc mà Ngọc Nhi bước ra khỏi sàn đấu sau trận thua 0-5. Cô không cúi đầu. Cô không đập tay vào không khí. Cô chỉ điềm tĩnh bước về phía ghế của mình. Trong thể thao, những khoảnh khắc như vậy thường bị bỏ qua vì không có gì để đưa lên bản tin. Nhưng đó lại là nơi bản lĩnh thật sự được phơi ra. Và sau đó, cô thắng ba trận liên tiếp để lấy HCĐ. Đó là câu trả lời đầy đủ nhất.

Quay lại với Teqball, tôi muốn phân tích kỹ hơn vì sao chiến thắng 2-0 của Minh Tân và Gia Nghi lại có ý nghĩa về mặt kỹ thuật. Teqball không phải môn dành cho người chỉ biết chơi bóng bằng chân. Nó đòi hỏi sự linh hoạt của toàn bộ cơ thể. Người chơi phải dùng cả ngực, đầu, vai, đùi. Trong nội dung đôi, hai người phải phối hợp như một khối, bởi vì khoảng trống mà một người bỏ lại sẽ bị người kia phải bù đắp. Cặp Dsouza Quimcy Joaquim và Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ là những đối thủ được đánh giá cao, nhưng họ đã bị cặp Việt Nam kiểm soát ở những pha bóng quyết định.

Điều tôi nhận thấy ở Minh Tân và Gia Nghi là sự phân chia vai trò rất rõ. Một người chuyên trấn giữ khu vực gần lưới, người kia lo vùng phía sau và các pha cứu bóng khó. Sự phân chia này không phải ngẫu nhiên. Nó là kết quả của nhiều giờ tập luyện, của việc hai người hiểu nhau đến mức biết trước đối phương sẽ đánh vào đâu trong tình huống nào. Trong thể thao đôi, cái gọi là ăn ý không phải là một phẩm chất trừu tượng. Nó là vô số giờ lặp đi lặp lại một động tác cho đến khi không cần nghĩ nữa.

Và đây là góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn đưa ra. Nhiều người sẽ nói rằng tấm HCĐ Teqball là một bất ngờ, một sự kiện hiếm hoi, một khoảnh khắc may mắn trong một môn mới. Tôi không nghĩ vậy. Tôi cho rằng điều đáng ngạc nhiên không phải là việc Việt Nam giành HCĐ, mà là việc chúng ta đã có cấu trúc để giành nó ở một môn chưa từng tồn tại trong hệ thống. Điều này cho thấy rằng thể thao Việt Nam, dù còn nhiều hạn chế về nguồn lực, đã bắt đầu có khả năng nhận diện và nắm bắt cơ hội ở những sân chơi mới. Đó là một kỹ năng, không phải là vận may.

Tất nhiên, kỹ năng ấy chưa được kiểm chứng đầy đủ. Một kỳ Asiad không đủ để kết luận. Nhưng nó đủ để mở ra một cuộc tranh luận. Cuộc tranh luận đó là: thể thao Việt Nam nên đầu tư vào những môn truyền thống có khả năng sinh huy chương chắc chắn, hay nên mạo hiểm hơn với những môn mới có tiềm năng tạo ra cơ hội bất ngờ? Câu trả lời, theo tôi, không phải là chọn một trong hai, mà là tìm cách cân bằng. Nhưng để cân bằng, cần có dữ liệu. Và dữ liệu đầu tiên của cuộc cân bằng ấy vừa được ghi ở Asiad 20.

Trong khi đó, các đoàn dẫn đầu vẫn đang bứt tốc. Trung Quốc dẫn đầu với thành tích ấn tượng, cho thấy khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại của châu lục vẫn còn lớn. Nhật Bản đứng ngay sau với tư cách chủ nhà, và các nền thể thao như Macao, Hàn Quốc, Kazakhstan cũng đã có vàng. Việt Nam tạm xếp thứ chín với hai HCĐ. Đây là một vị trí không tệ, nhưng cũng không phải là điểm tựa an toàn. Asiad còn nhiều ngày thi đấu phía trước, và thứ hạng có thể thay đổi rất nhanh.

Tôi nhớ một lần, khi còn trẻ, tôi từng viết về một vận động viên đã giành huy chương ở một kỳ đại hội. Khi tôi hỏi anh cảm giác thế nào, anh trả lời rằng cảm giác thật nhất không phải là lúc nhận huy chương, mà là lúc anh nhận ra mình sẽ không còn cơ hội nào nữa. Câu trả lời ấy theo tôi suốt nhiều năm. Nó nhắc tôi rằng mỗi tấm huy chương đều có một hạn sử dụng về mặt cơ hội. Và với những môn mới như Teqball, cửa sổ cơ hội thậm chí còn hẹp hơn, bởi vì các quốc gia khác cũng sẽ nhanh chóng nhận ra giá trị của nó.

Điều đó có nghĩa là nếu Việt Nam muốn khai thác thành công của Teqball ở Asiad 20, chúng ta cần hành động nhanh. Cần xây dựng giải quốc gia, cần đưa môn chơi này vào trường học, cần đào tạo huấn luyện viên, cần tạo ra một thế hệ kế tiếp. Nếu chỉ dừng lại ở việc ăn mừng tấm HCĐ rồi để mọi thứ trôi đi, thì khoảng cách mà chúng ta đang có ở môn này sẽ biến mất trong vài năm tới, khi các quốc gia khác đầu tư mạnh hơn.

Tôi biết điều này nghe có vẻ quá nghiêm trọng đối với một tấm HCĐ. Nhưng tôi đã thấy quá nhiều lần một thành tích bất ngờ không được nối dài. Có những môn mà Việt Nam từng có huy chương, rồi sau đó lụi tàn vì không có hệ thống đằng sau. Tôi không muốn Teqball đi vào vết xe ấy. Và tôi nghĩ, nếu những người làm thể thao đọc bài viết này, họ nên xem tấm HCĐ sáng 20/9 như một lời hứa, không phải một kết thúc.

Câu chuyện của Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa cũng đáng để nhìn từ góc độ này. Họ thua trận tranh HCĐ trước cặp Iraq. Thất bại ấy khiến đội tuyển Teqball Việt Nam bỏ lỡ cơ hội có thêm huy chương. Nhưng nếu chúng ta chỉ nhìn vào kết quả, ta sẽ quên mất rằng họ đã đi được đến trận đấu cuối cùng để tranh huy chương. Đi được đến đó, ở một môn mới, đã là một chặng đường. Và đôi khi, việc ghi nhớ chặng đường quan trọng hơn việc đếm huy chương.

Tôi có một niềm tin, có lẽ hơi cũ kỹ so với thời đại này, rằng thể thao không chỉ là chuyện thắng thua. Nó là chuyện của những người đã bỏ ra mười năm để có mặt ở một buổi sáng mùa thu nào đó, đứng trước một cơ hội mà rất ít người ở quê nhà có thể hình dung. Khi Minh Tân và Gia Nghi bước vào trận tranh HCĐ, họ đại diện cho hàng nghìn giờ tập luyện mà không có khán giả. Khi Ngọc Nhi bước ra sàn sau trận thua 0-5, cô đại diện cho một thế hệ võ sĩ đã học cách đứng lên mà không cần ai đỡ. Đó là những hình ảnh tôi muốn giữ lại.

Và cũng chính vì thế, tôi muốn kết thúc bài viết này không bằng một bảng tổng kết huy chương, mà bằng một câu hỏi. Câu hỏi ấy là: khi Asiad 20 khép lại, liệu chúng ta sẽ nhớ điều gì? Liệu chúng ta sẽ nhớ con số hai HCĐ và vị trí thứ chín, hay chúng ta sẽ nhớ khoảnh khắc một môn thể thao chưa có tên trong ký ức người hâm mộ bỗng nhiên có một tấm huy chương mang tên Việt Nam?

Chữ ký của tôi không nằm trên bản hợp đồng. Nó nằm trong những gì tôi chọn để nhớ. Và lần này, tôi chọn nhớ những pha bóng không đẹp mắt nhưng hiệu quả, những bài Kata được đánh chậm lại sau một thất bại, những vận động viên trẻ bước vào sân chơi mới mà không có gì để dựa vào ngoài chính mình. Đó là những gì tôi sẽ mang theo khỏi Asiad 20, dù bảng tổng sắp có thay đổi thế nào trong những ngày tới.

Bởi vì, suy cho cùng, thể thao không sống bằng bảng tổng sắp. Nó sống bằng những khoảnh khắc mà một người, ở một nơi rất xa, bỗng tin rằng mình cũng có thể làm được điều tương tự. Một cô bé xem Ngọc Nhi đánh Kata có thể sẽ tìm đến võ đường vào ngày mai. Một cậu bé xem Minh Tân và Gia Nghi đá Teqball có thể sẽ tự làm một cái bàn cong bằng gỗ. Đó là cách một môn thể thao bắt đầu. Không phải bằng huy chương, mà bằng những người tin vào nó.

Và có lẽ, đó mới là điều đáng nói nhất về buổi sáng 20/9 ở Asiad 20. Không phải hai tấm HCĐ, mà là hai cánh cửa vừa được mở. Một cánh cửa cho một môn thể thao mới, một cánh cửa cho một võ sĩ đã học cách đứng dậy sau thất bại nặng nề nhất. Cả hai cánh cửa ấy, nếu được bước qua đúng cách, có thể dẫn đến những điều lớn hơn nhiều so với một buổi sáng.

Tôi sẽ tiếp tục theo dõi Asiad 20, từng ngày, từng trận. Như tôi đã theo dõi bao nhiêu kỳ đại hội trước đây. Nhưng lần này, tôi sẽ theo dõi với sự chú ý đặc biệt dành cho những môn mới, những gương mặt mới, những câu chuyện chưa được kể. Bởi vì, trong bốn mươi năm cầm bút của mình, tôi đã học được rằng tương lai của thể thao Việt Nam không chỉ nằm ở những nơi chúng ta đã quen nhìn. Đôi khi, nó nằm ở một chiếc bàn cong, một quả bóng nhựa, và hai vận động viên trẻ không ai biết tên trước khi giải đấu bắt đầu.

Họ đã đến. Họ đã thi đấu. Và họ đã mang về cho Việt Nam một tấm huy chương đầu tiên ở một sân chơi mà cả châu lục vừa mới bước vào. Điều còn lại, là chúng ta sẽ làm gì với khoảnh khắc ấy. Đó là câu hỏi tôi để lại, không phải cho các vận động viên, mà cho những người đang nắm giữ nhịp đập của nền thể thao nước nhà. Nhịp đập ấy chưa bao giờ thuộc về tôi. Nhưng tôi có trách nhiệm ghi lại nó, đúng như nó vang lên.