Maxi Kleber và BC Roma: Canh bạc mùa đầu của dự án do Doncic đồng sáng lập

Maxi Kleber bước vào mùa hè này với 531 trận NBA trong hồ sơ, chín mùa giải ở giải đấu cao nhất thế giới và một bản hợp đồng đã hết hạn. Anh vừa khép lại mùa giải trong màu áo Los Angeles Lakers, nơi anh chơi cạnh Luka Doncic. Ở tuổi 34, hướng đi khả dĩ nhất của anh không còn nằm ở Bắc Mỹ, mà ở châu Âu.

Theo bản tin của Marc Stein trên The Stein Line, BC Roma đang ráo riết tìm cách đưa Kleber về. Đây là đội bóng mới, được đồng sáng lập bởi Luka Doncic và cựu lãnh đạo NBA Donnie Nelson, chuẩn bị chơi mùa giải đầu tiên. Tham vọng của họ không dừng ở một suất dự BKT EuroCup hay LBA UnipolSai. Họ muốn dựng một đội bóng chủ lực tại Roma, đủ tầm góp mặt ở tầng cao nhất của bóng rổ lục địa, có thể là một giải đấu mới do NBA và FIBA hậu thuẫn, thứ đang được gọi tạm bằng cái tên NBA Europe. Trong một dự án như vậy, một lão tướng với hơn 531 trận NBA là tuyên ngôn rõ ràng nhất mà ban lãnh đạo có thể phát đi.

Con đường Roma chọn không giống ai. Đội ban đầu mang tên Roma SPQR, ra đời sau khi tiếp quản giấy phép thể thao của Vanoli Cremona. Cách làm này đưa họ thẳng vào vùng nước sâu, nơi EuroCup và LBA UnipolSai cùng lúc đòi hỏi chiều sâu đội hình mà một tân binh hiếm khi có đủ. HLV Alessandro Magro ngồi ghế nóng. Phía sau ông là một ban cố vấn đáng chú ý: Sergio Scariolo, Chris Mullin và Bryan Colangelo.

Trên sân, Nico Mannion là cái tên được chính Doncic tuyển về. Anh chia sân với Gerald Ayayi, Arturs Strautins, Marko Simonovic và cựu cầu thủ NBA Paul Watson. Đó là hỗn hợp của những cầu thủ trẻ cần bệ phóng và những người đã đi qua đủ nhiều để biết cách sống sót qua một mùa giải hai đấu trường.

Ở châu Âu hiện tại, mẫu nội binh biết ném xa và đủ nhanh chân để theo kèm cả trong lẫn ngoài là loại tài sản đắt nhất trên thị trường. Kleber nằm đúng trong khuôn mẫu đó. Anh không cần bóng để tạo ảnh hưởng. Anh kéo trung phong đối phương ra khỏi khu vực, mở đường cho hậu vệ đột phá, và trong phòng ngự, anh đủ kinh nghiệm để đọc tình huống trước khi nó thành hiểm họa. Với một đội bóng non tuổi, thứ đắt hơn cả điểm số là khả năng phán đoán.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, kiểu cầu thủ này thường chỉ lộ giá trị thật khi đội bóng rơi vào chuỗi trận xấu. Anh ta không ghi 25 điểm để cứu đội. Anh ta đứng đúng chỗ, che đúng khoảng trống, và giữ nhịp cho một hệ thống đang lung lay. Giá trị thật của Kleber ở Roma không nằm ở cột điểm, mà ở khả năng giữ cho một hệ thống non trẻ không sụp trong những chuỗi trận xấu.

Cấu trúc đội hình Roma cho thấy họ hiểu điều đó. Mannion là mũi nhọn tấn công. Watson và Strautins mang lại chiều rộng. Simonovic và Ayayi là phần thân của một đội hình còn non. Kleber, nếu đến, sẽ là bản lề giữa phần trẻ và phần già, giữa lối chơi dựa trên nhịp độ và lối chơi dựa trên cấu trúc. Một mùa EuroCup cộng LBA kéo dài hàng chục trận, chưa kể di chuyển, đủ để đốt cháy bất kỳ đội hình mỏng nào.

Nhưng đây là chỗ cần tách dữ liệu khỏi cảm xúc. Dữ liệu không nói dối, nhưng người đọc nó thì có.

Roma không mua một cầu thủ đang ở đỉnh cao. Roma mua một cầu thủ đã qua sườn dốc bên kia. Ở tuổi 34, Kleber không còn là mẫu phòng ngự chuyển đổi toàn diện như vài năm trước. Số phút của anh suy giảm, và chấn thương ở châu Âu không tha cho ai. Nếu ban lãnh đạo định vị anh như trụ cột đánh 30 phút mỗi trận, dự án này có vấn đề. Nếu họ xem anh như người chơi 15 đến 20 phút, người dìu dắt các cầu thủ trẻ trong các buổi tập, thì món hời nằm đúng ở đó.

Một điểm khác ít được nói tới: những dự án có quá nhiều tên tuổi ở hàng ghế cố vấn thường gặp khó ở khâu ra quyết định. Scariolo, Mullin và Colangelo là những bộ óc hàng đầu. Nhưng một ban cố vấn không giành được rebound. Quyền lực ở Roma nằm rải rác giữa nhà sáng lập nổi tiếng, bộ sậm cố vấn và ban huấn luyện. Lịch sử bóng rổ châu Âu đầy những dự án ra đời ầm ĩ rồi lặng lẽ tan.

Ông lớn sụp đổ không phải vì yếu, mà vì họ quên mất mình từng nhỏ. Roma chưa từng nhỏ theo nghĩa đó. Họ mua giấy phép, mua ngôi sao, mua uy tín. Điều họ không mua được là văn hoá lớn lên từ hai bàn tay trắng. Thất bại của người khổng lồ là món quà cho kẻ quan sát, và ở đây thứ đáng quan sát là liệu Roma có xây được bản sắc trước khi xây được bảng thành tích.

Còn Kleber thì sao? Với anh, đây là lựa chọn giữa một suất dự bị ở NBA và một vai trò lớn hơn ở một dự án đang lên. Ở tuổi 34, tiền không còn là biến số duy nhất. Vai trò, sức khoẻ và việc được chơi bóng có ý nghĩa mới là thứ kéo người ta về châu Âu. Anh từng chơi cạnh Doncic ở Dallas và Lakers. Ở Roma, anh sẽ chơi cho Doncic theo một nghĩa khác.

Biến số của mùa giải tới nằm ở chỗ Roma có đủ kiên nhẫn để coi Kleber là phiến đá lót đường thay vì cột trụ chính. Nếu có, họ có một mùa đầu đủ để gây tiếng vang ở EuroCup và trụ vững ở LBA. Nếu không, họ sẽ học bài học mà nhiều đội bóng mới nổi từng học. Đế chế không xây trong một đêm, nhưng dữ liệu có thể xây chúng trong một mùa giải. Điều đáng theo dõi không phải là chữ ký của Kleber, mà là cách Roma dùng anh trong sáu tháng đầu tiên.