Estonia hạ Phần Lan 3-2 tại Tampere: chiến thắng đẹp nhất Pool C và cái giá của 5 điểm

Hiệp năm bắt đầu ở Tampere khi 9.813 khán giả tại Nokia Arena vẫn còn nguyên niềm tin vào một cuộc lội ngược dòng của chủ nhà. Mười lăm điểm sau, Estonia đóng sập trận đấu ở tỷ số 15-11, và ngôi đầu Pool C đã tuột khỏi tay Phần Lan đúng như cách nó từng tuột khỏi tay họ ở hiệp ba. Tôi tua lại băng hình trận này lúc gần nửa đêm giờ Đà Nẵng, dừng ở pha chắn bóng của Timo Andre Lohmus tại điểm 22-20 hiệp ba, và tự hỏi một câu khó chịu: nếu đó là khoảnh khắc quyết định, tại sao hai hãng thống kê hàng đầu lại đọc trận đấu này theo hai hướng ngược nhau?

Người ta gọi tôi là kẻ gây sốc; tôi gọi đó là đọc vị dòng tiền.

Belgium đã kết thúc phần việc của mình từ sớm. Trước giờ bóng lăn ở Tampere, đội bóng này quét Serbia 3-0 (25-19, 25-21, 25-16), chốt ngôi nhất bảng và biến trận Estonia gặp Phần Lan thành cuộc tranh nhau vị trí thứ hai. Bảng đấu khép lại với Belgium 13 điểm, Phần Lan 11, Serbia 7, Đan Mạch 7, Estonia 5 và Hà Lan 2.

Vòng 16 đội khởi tranh từ thứ Bảy tại Sofia và Turin. Phần Lan gặp Hy Lạp, Belgium gặp Czechia, cả hai trận diễn ra ngày 20 và 21 tháng 9 tại Turin. Ba Lan gặp Latvia, Đức gặp Bulgaria ngày 19 tại Sofia; Ukraine gặp Romania và Pháp gặp Bồ Đào Nha tiếp theo ở đó ngày 20. Slovenia gặp Serbia tại Turin ngày 21, Italy gặp Đan Mạch cùng cuối tuần. Bán kết và các trận tranh huy chương diễn ra tại Milan.

Đó là phần khô khan nhất của bản tin. Nằm dưới nó là một câu chuyện khác, và câu chuyện đó không có trong bảng điểm.

Phần Lan thắng hiệp một 25-22 nhờ anh em Marttila và Joonas Jokela, người có trận thứ 100 khoác áo đội tuyển quốc gia, liên tục tìm được khoảng trống trước hàng thủ Estonia. Estonia trả lời ở hiệp hai: Lohmus mở khoảng cách 16-11 trước khi khép hiệp 25-21.

Sang hiệp ba, Estonia giữ đà. Luka Marttila ghi ba cú giao bóng ăn điểm liên tiếp, gỡ hòa 19-19, nhưng Lohmus tung pha chắn quyết định đưa Estonia lên 22-20, và đội khách giữ được thế thắng 25-22. Hiệp bốn, Phần Lan từ chối gục: Niko Suihkonen vào thay Nooa Marttila, ghi bảy điểm, buộc trận đấu phải bước vào hiệp năm với thắng lợi 25-20.

Điểm mấu chốt không nằm ở 24 điểm của Lohmus hay Teppan, mà ở chỗ hai hãng thống kê hàng đầu đọc trận đấu này theo hai hướng ngược nhau. Volleytimes.com ghi Lohmus 24 điểm, Teppan 16. WorldofVolley ghi Teppan 24, Lohmus 16. Cùng một trận, cùng một mái nhà, hai bảng số liệu đảo ngược vị trí của hai tay đập quan trọng nhất.

Với tôi, đó là chỉ dấu quen thuộc. Các bảng thống kê tự động ngày càng giống một trò bói toán hơn là một công cụ chiến thuật. Trong bóng chuyền hiện đại, điểm được gán cho tay đập cuối cùng chạm bóng, còn quyết định nằm ở nhịp nâng bóng, ở vị trí chắn của đối phương, ở việc ai kéo hàng chắn sang sai hướng. Khi nhãn dữ liệu lệch nhau, người ta tranh luận về tên người thay vì về hệ thống. Estonia thắng bằng cấu trúc, không bằng một cái tên.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, Estonia là đội duy nhất trong Pool C thắng hai trận bằng hai kịch bản khác nhau. Trước đó vài ngày, họ hạ Hà Lan 3-1 (27-25, 25-22, 18-25, 25-23), với hai cú giao bóng liên tiếp của Lohmus ở điểm 22-22 hiệp bốn đóng vai trò quyết định. Một đội chỉ thắng khi bảng điểm cho phép thì tập thể đó chưa phải một hệ thống; đó là một cá nhân biết giao bóng.

Còn Phần Lan? Họ thắng hiệp một, thắng hiệp bốn, và thua hiệp năm 11-15. Đội trưởng Antti Ronkainen nói Estonia chơi tốt, muốn hiệp năm hơn, và Phần Lan đã chiến đấu đến cùng. Lohmus nói đội anh rất muốn thắng trước khán giả nhà và đã cho đi tất cả. Cả hai đều đúng, nhưng theo hai cách rất khác nhau của người thắng và người thua. Trước trận, Olivia Kunnari, cháu gái huấn luyện viên trưởng Olli Kunnari, hát quốc ca. Sau trận, chính Olli Kunnari phải giải thích vì sao đội bóng của ông không giữ nổi hiệp năm trên sân nhà.

Tôi không tin vào may mắn; tôi tin vào sai số của những người ngồi ghế nóng.

Câu chuyện được kể là Estonia tạo nên cú sốc. Nhưng nếu đọc kỹ bảng điểm, cú sốc nằm ở chỗ khác: Estonia rời giải. Họ xếp thứ năm Pool C với 5 điểm, sau Serbia và Đan Mạch, hai đội cùng 7 điểm, và không có tên trong tám cặp đấu vòng 16 đội. Đội bóng vừa đánh bại chủ nhà ngay tại Tampere sẽ về nước, còn đội vừa thua ở đó sẽ gặp Hy Lạp tại Turin.

Đó là nghịch lý của thể thức vòng bảng: nó thưởng cho sự ổn định, không thưởng cho khoảnh khắc. Estonia cần một trận thắng thứ ba và họ không có. Phần Lan thua một trận nhưng giữ đủ 11 điểm để đứng nhì. Cấu trúc không quan tâm ai đánh hay hơn trong bảy mươi phút của một buổi tối thứ Năm.

Bong bóng không vỡ vì ai đó chọc thủng nó; nó vỡ vì niềm tin cạn kiệt.

Ở đây, niềm tin cạn kiệt theo một cách rất cụ thể. Phần Lan bước vào hiệp năm với hàng công đã tiêu tốn quá nhiều ở hiệp bốn, hiệp mà Suihkonen phải vào từ ghế dự bị để ghi bảy điểm. Một đội phải gọi người thay thế để tạo ra bảy điểm trong hiệp bốn thì hiệp năm sẽ bắt đầu với đôi chân nặng hơn. Estonia không cần điều đó. Estonia chỉ cần giao bóng tốt hơn một nhịp, và Lohmus làm phần còn lại.

Nhưng tôi cũng có thể sai. Nếu Phần Lan thắng Hy Lạp rồi tiến sâu tại Turin, luận điểm rằng họ thua hiệp năm vì cạn nguồn lực sẽ sụp thành một trò diễn giải hậu nghiệm. Tiêu chí phân biệt rất đơn giản: kết quả đó có tái diễn hay không. Tôi đặt cược rằng nó tái diễn, bởi đội bóng này được xây để đánh bốn hiệp, không phải năm.

Phần Lan sẽ vào tứ kết tại Turin, nhưng tôi không nghĩ họ vào bằng hiệp năm. Nếu bất kỳ trận nào của họ ở vòng 16 đội kéo tới tie-break, hãy quay lại đọc đoạn này.

Và Estonia, đội thắng trận đẹp nhất của Pool C, sẽ ngồi nhà xem phần còn lại, tự hỏi vì sao 5 điểm không mua nổi một khoảnh khắc ở Nokia Arena. Bỉ không vô địch, nhưng tôi đã đúng, vì tôi đọc đội bóng, không đọc tên tuổi. Belgium quét Serbia 3-0 mà không cần tới hiệp năm, và giờ gặp Czechia. Nếu có một đội ở Pool C đi tới Milan, tên đội đó đã được viết từ trước giờ bóng lăn.